
निसर्गाच्या संरक्षणासाठी इतिहासात अनेक लढे दिले गेले आहेत, परंतु एका तरुणीने तब्बल दोन वर्षांहून अधिक काळ एका प्राचीन वृक्षाच्या शेंड्यावर राहून दिलेला लढा आजही अंगावर शहारे आणतो. ही कहाणी आहे ज्युलिया बटरफ्लाय हिल आणि तिच्या जीवाभावाच्या 'लुना' या महाकाय रेडवुड वृक्षाची. १९९७ च्या डिसेंबर महिन्यात कॅलिफोर्नियाच्या हम्बोल्ट काउंटीमधील प्राचीन रेडवुड जंगलात लाकूडतोड करणाऱ्या 'पॅसिफिक लंबर कंपनी'च्या करवतींचा आवाज घुमत होता. हजारो वर्षांपासून या धरतीवर उभे असलेले अवाढव्य वृक्ष काही मिनिटांत जमीनदोस्त केले जात होते. या विनाशात एक हजार वर्षे जुने आणि सुमारे १८० फूट उंच असलेले एक भव्य झाडही तोडण्यासाठी निवडले गेले होते. पर्यावरण कार्यकर्त्यांनी या झाडाचे नाव 'लुना' ठेवले होते. लुनाला वाचवण्यासाठी कोणीतरी त्या झाडावर जाऊन बसणे गरजेचे होते, जेणेकरून कंपनीला ते झाड कापता येणार नाही. ही जबाबदारी २३ वर्षांच्या ज्युलियाने स्वीकारली. सुरुवातीला तिला वाटले होते की हा लढा कदाचित काही आठवड्यांचा किंवा फार तर काही महिन्यांचा असेल, पण नियतीच्या मनात काहीतरी वेगळेच होते. १० डिसेंबर १९९७ रोजी ज्युलियाने लुनाच्या उंच फांद्यांवर पाऊल ठेवले आणि तिथून तिचा एक अविश्वसनीय प्रवास सुरू झाला. जमिनीपासून १८० फूट उंचावर, केवळ दोन छोट्या प्लॅटफॉर्मवर तिचे नवे जग वसले होते. लुनाला वाचवणे सोपे नव्हते. पॅसिफिक लंबर कंपनीने तिला झाडावरून खाली उतरवण्यासाठी सर्व प्रकारचे डावपेच आखले. कंपनीच्या सुरक्षा रक्षकांनी झाडाखाली तळ ठोकला, जेणेकरून तिला अन्न आणि पाणी पोहोचू नये. रात्रीच्या अंधारात हेलिकॉप्टर झाडाच्या अगदी जवळून उडवून तिच्या प्लॅटफॉर्मला हादरे दिले गेले, ज्यामुळे ती खाली पडावी. इतकेच नव्हे तर तिच्या आजूबाजूची इतर झाडे कापून तिला मानसिकदृष्ट्या खचवण्याचा प्रयत्न झाला. पण ज्युलिया डगमगली नाही. निसर्गानेही तिची मोठी परीक्षा घेतली. १९९८ च्या हिवाळ्यात 'एल निनो' वादळाने कॅलिफोर्नियाला झोडपून काढले. ताशी शंभर किलोमीटर वेगाने वाहणारे वारे, हाडे गोठवणारी थंडी आणि मुसळधार पावसाने लुनाला जोरदार झोके दिले. त्या वादळात ज्युलियाने स्वतःला लुनाच्या फांद्यांना बांधून घेतले होते. त्या भयावह रात्री तिने लुनाला आलिंगन दिले आणि आपल्या मनातील भीतीवर मात केली. तिला जाणवले की आपण फक्त एक झाड वाचवत नाही आहोत, तर पृथ्वीच्या आत्म्याचे रक्षण करत आहोत. जसजसे दिवस महिन्यांत आणि महिने वर्षांत बदलत गेले, तसतसा ज्युलिया आणि लुनाचा हा लढा जगभरात पसरला. झाडाच्या शेंड्यावर बसूनच ज्युलियाने सौरऊर्जेवर चालणाऱ्या फोनद्वारे जगभरातील पत्रकारांना मुलाखती दिल्या. ती केवळ लुनाची गोष्ट सांगत नव्हती, तर संपूर्ण पृथ्वीच्या पर्यावरणाची व्यथा मांडत होती. तिचे हे धाडस आणि निसर्गावरील प्रेम पाहून जगभरातून तिला पाठिंबा मिळू लागला. कंपनीवर वाढता दबाव आणि लोकांचा संताप पाहून अखेर पॅसिफिक लंबर कंपनीला नमते घ्यावे लागले. तब्बल ७३८ दिवस म्हणजेच दोन वर्षे आणि आठ दिवस जमिनीवर पाय न ठेवता काढल्यानंतर, १८ डिसेंबर १९९९ रोजी एक ऐतिहासिक करार झाला. या करारानुसार, कंपनीने लुना आणि तिच्या सभोवतालच्या २०० फुटांच्या परिसरातील झाडे कधीही न तोडण्याचे मान्य केले. ज्युलियाच्या त्यागामुळे आणि अदम्य इच्छाशक्तीमुळे एक हजार वर्षे जुना हा महाकाय वृक्ष मृत्यूच्या दाढेतून सुखरूप वाचला. जेव्हा ज्युलिया ७३८ दिवसांनंतर खाली उतरली आणि तिने पुन्हा एकदा मातीला स्पर्श केला, तेव्हा तिच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू होते. तिने सिद्ध करून दाखवले होते की जर एखाद्या व्यक्तीचा निर्धार पक्का असेल, तर ती एकटी व्यक्तीही बलाढ्य शक्तींना झुकवून निसर्गाचा चमत्कार वाचवू शकते.

